چشمه ساران

 پیدایش تفکر وفلسفه  ملاصدارا

تفکر ملا صدرا وفلسفه او در سکوت وخموشی بود دربین سال 1050-1200 تفکر ملاصدرا مطر شد ام از اقبال ونشر کافی برخوردار نبود وکسانی که از نزدیکان خود ملا صدارا بودند از مکتب وتفکر فکری او دوری می کردند .از جمله این افراد متشخص یکی فیض کاشانی که داماد خود ملا صدرا بود ویکی همدملاحس بن عبد الرزاق نوه خود ملا صدرا بود (قبرش در شهر قم کنار خیابان ارم واقع در میدان استانه حضرت معصومه قرار گرفته است)

مرحله اول تدریس اثار ملا صدرا

اولین کسی که به تدریس اثار ملا صدرا را  شروع کرد مرحوم بید آبادی بود که کتاب شواهد الربوبیه ملا صدرا را  درس می داد .

مرحوم بید ابادی شاگرد قطب الدین نیریزی که ایشان قطب وقت فرقه صوفیه شیعی ذهبیه بود که تاریخ پیدایش این فرقه ذهبیه از قرن هشتم هجری می باشد .

فرقه های شیعه صوفی

چهار فرقه از صوفیان شیعه هستند:

1- فرقه نوربخشیه  (محل سکونت بیشتر درتهران وپاکستان وپراکنده )

2-گنابادیه(محل سکونت بیشتردر بید گناباد)

3-ذهبیه (محل سکونت بیشتردر دزفول)

4- شاه نعمت اللهیه (محل سکونت بیشتر در کرمان شاه) اینها غیر از علی الهیه وگرانها هستند

فرق بین شیعیان صوفی وغیر صوفی

فرق بین این شیعیان صوفی وبقیه شیعیان در این است که شیعیان صوفی به قطب خود مراجعه می کنند واحکام خود را دریافت می کنند اما شیعیان غیر صوفی به مرجع تقلید مراجعه می کنند واحکام خود را از این طریق دریافت می کنند .البته قابل ذکر است که قطب در میان صوفیان لازم نیست حتما مجتهد وعالم باسواد باشد .

دومین مرحله تدریس اثار ملا صدرا

ملا علی نوری از علمای بزرگ شیعه از جمله شاگران مرحوم بید ابادی بود واو بعد از مرحوم بید ابادی به تدریس اثار ملا صدرا پرداخت .وی در زمان فتحعلی شاه زندگی می کرد وفتحعلی شاه ملاعلی نوری را از اصفهان به تهران دعوت کرد ومدرسه معروف مروی رب بنا نهاد وملاعلی در همان مدرسه مروی به مدت پنجاه سال به نشر اثار ملاصدرا

وفلسفه او می پردازد .

تلاش شاگردان در مسیر نشر تفکر ملاصدرا

از جمله شاگردان ملاعلی نوری ملاهادی سبزواری معروف هست وآقا ملاعلی زنوزی که از حکما ومجتهدان بزرگ عصر خود بودندبه نشر تفکر وفلسفه ملاصدرا روی اوردندتا اینکه درسیر حوادث روزگار این مدرسه به آشتیانیها می رسد وکسانی چون میزا مهدر ومیرزا احمد آشتیانی در ترویج افکار ملاصدرا تلاش وافری انجام می دهند وشاگردانی چون امام خمینی(ره) وعلامه طباطبایی (ره) را که طرز تفکر صدرایی داشتند در این مکتب رشد ونموّ می کنند و افکار ملا صدرا را نشر وترویج می دهند. اما از رشد واستقبال انچنانی بهره مند نیست ودر مقابل این تفکر صدرایی تفکر فلسفی مشائی هست که رونق بسیار داشته وعمده تفکر حوزه علمیه نجف ومشهد وقم را به خود اختصاص داده است .

انقلاب اسلامی ونشر تفکر ملا صدرا

با پیروزی انقلاب اسلامی تفکر صدرایی رونق خاصی پیدا کرد امام خمینی که از شاگردان این مکتب هست در ترویج این تفکر نقشبه سزایی داشت ودر کنا او وجود وحضور علامه طباطبایی وتربیت شاگردان مبرّزی چون شهید مطهری وعلامه حسن زاده املی وجوادی املی ومصباح و....در ترویج افکار صدرایی نقش ارزنده ای را ایفا نمودند .

البته قابل ذکر است که این تفکر صدرایی که الان به تفکر تهران مشهور شده در قم طرفداران زیادی پیدا کرده ودر مقابل ان گروه وکسانی هستند که مخالف این گونه تفکر فلسفی هستند وانها بیشتر روش وفلسفه مشاء را می پسندند کسانی چون ایات عظام .خویی وبروجردی ومرعشی وتبریزی ومکارم و صافی گلپایگانی ومیلانی از جمله ان افراد می باشند .

البته این گروه از علما تمام وکمال حکمت وفلسفه مشاء را قبول ندارند بلکه ان فلسفه مشائی را که توسط علامه حلّی پالایش وباز بینی شده را بیشتر می پسندند وانرا ترویج می کنند نه همه فلسفه مشاء را. واینها بیشتر اعتقادشان بر این است که فلسفیدن مهم هست.